Đọc COA của nguyên liệu

COA (certificate of analysis, phiếu kết quả phân tích) là tờ giấy đi cùng mỗi lô nguyên liệu, cho biết lô đó đã được đo những gì và kết quả ra sao. Đọc COA không phải là nhìn chữ đạt ở cuối trang. Đọc COA là đối chiếu: số lô trên giấy với số lô trên bao, danh sách chỉ tiêu với bảng quy cách đã thống nhất, đơn vị và phương pháp với những gì mình mong đợi, rồi tìm những chỗ trông có vẻ ổn nhưng không ổn. Bài này dành cho người mới làm R&D hoặc mua hàng, và cho nhà cung cấp muốn biết chúng tôi đọc giấy của họ như thế nào.

COA nói gì và không nói gì

COA nói về một lô cụ thể, ở thời điểm đo, với những chỉ tiêu được chọn đo. Nó không nói lô sau sẽ giống lô này, không nói nguyên liệu vẫn tốt sau khi nằm trong kho ẩm ba tháng, và không nói gì về những chỉ tiêu không có trong danh sách. Vì thế, tờ COA chỉ có giá trị khi đặt cạnh hai thứ khác: bảng quy cách nguyên liệu (spec sheet, tài liệu ghi các yêu cầu hai bên đã thống nhất) và bao hàng đang nằm trước mặt.

Những dòng cần đọc trên một tờ COA

Một tờ COA tử tế cho nguyên liệu snack thường có các nhóm sau. Chúng tôi đọc theo đúng thứ tự này:

• Định danh: tên nguyên liệu, mã hàng, số lô, ngày sản xuất, hạn dùng, tên nhà cung cấp và phòng thí nghiệm thực hiện.
• Cảm quan: màu, mùi, trạng thái, tạp chất nhìn thấy.
• Hoá lý: độ ẩm với hầu hết nguyên liệu khô; chỉ số peroxide và acid béo tự do với hạt và dầu, vì đây là dấu hiệu sớm của mùi dầu cũ.
• Độc tố: aflatoxin (độc tố nấm mốc) với lạc, hạt điều, ngô và các loại hạt khác.
• Vi sinh: tổng số vi sinh vật hiếu khí, coliform, E. coli, Salmonella, nấm men và nấm mốc.
• Kim loại nặng và dư lượng, tuỳ nguyên liệu và tuỳ thị trường hướng tới.
• Chất gây dị ứng: nguyên liệu này có chứa hoặc có thể lẫn những gì.
• Phương pháp thử và đơn vị cho từng chỉ tiêu, cùng chữ ký người chịu trách nhiệm.

Nếu một nhóm bị thiếu, câu hỏi đầu tiên không phải là tại sao thiếu, mà là nguyên liệu này có cần nhóm đó không. Với lạc và hạt điều, thiếu aflatoxin là thiếu thật.

Đối chiếu với bảng quy cách

Bảng quy cách là mốc. Với mỗi dòng trên COA, chúng tôi hỏi bốn câu: chỉ tiêu này có trong quy cách không, giới hạn trên COA có trùng giới hạn trong quy cách không, đơn vị có giống nhau không, và kết quả có nằm trong giới hạn không. Câu thứ ba hay bị bỏ qua. Cùng một chỉ tiêu có thể ghi theo hai đơn vị khác nhau, và một con số trông nhỏ ở đơn vị này có thể vượt giới hạn ở đơn vị kia.

Phương pháp thử cũng quan trọng. Hai phòng thí nghiệm dùng hai phương pháp có thể cho hai kết quả hơi khác nhau trên cùng một mẫu. Chúng tôi không đòi mọi nhà cung cấp dùng cùng một phương pháp, nhưng chúng tôi ghi lại phương pháp để khi kết quả lệch thì biết lệch vì đâu.

Dấu hiệu bất thường

Sau vài chục tờ COA, người đọc bắt đầu nhận ra những chỗ nên dừng lại:

• Không có số lô, hoặc số lô trên giấy không khớp với nhãn trên bao.
• Kết quả giống hệt nhau, đến từng số lẻ, qua nhiều lô liên tiếp.
• Ngày thử sau ngày giao hàng, hoặc trước ngày sản xuất.
• Kết quả nằm sát giới hạn ở một chỉ tiêu quan trọng mà không có dòng nào nhắc.
• Cột kết quả chỉ ghi đạt thay vì con số.
• Tờ giấy do nhà cung cấp tự lập cho một chỉ tiêu mà đáng ra cần phòng thí nghiệm bên ngoài.

Không dấu hiệu nào ở đây tự nó là bằng chứng của gian dối. Mỗi dấu hiệu chỉ là một câu hỏi cần được hỏi trước khi bao hàng được mở.

Một lô lạc và một số lô lệch

Có lần, một lô lạc dùng cho thanh PLAY Protein Bar vị bơ đậu phộng về tới hệ thống nhà máy đối tác cùng tờ COA đầy đủ mọi chỉ tiêu, kết quả đều trong giới hạn. Người của chúng tôi đối chiếu số lô trên giấy với thẻ trên bao và thấy lệch một ký tự. Có thể chỉ là lỗi đánh máy. Cũng có thể tờ giấy thuộc về một lô khác.

Chúng tôi không đoán. Lô lạc được để riêng, chưa nhập vào sản xuất, và một email ngắn gửi cho nhà cung cấp kèm ảnh chụp cả hai số. Nhà cung cấp gửi lại tờ COA đúng số lô trong ngày hôm sau, kết quả vẫn trong giới hạn, và lô hàng đi tiếp. Việc này chậm mất một ngày. Nếu bỏ qua, chúng tôi sẽ không bao giờ biết tờ giấy trong hồ sơ có đúng là của lô lạc nằm trong thanh hay không.

Vì sao việc nhỏ này quan trọng với chúng tôi

Đọc COA là việc lặp đi lặp lại và không ai khen. Nhưng đó là chỗ giá trị Đến cùng thể hiện rõ nhất: nhận việc kiểm tra thì kiểm tra đến số lô cuối cùng, không dừng ở chữ đạt. Và khi thấy lệch, giá trị Nói thật yêu cầu chúng tôi nói với nhà cung cấp ngay, bằng ảnh chụp, không trách móc.

Nếu bạn mới ra trường và muốn học nghề từ những tờ giấy như thế này, vị trí Fresher Product R&D tại Hà Nội đang mở ở trang Tuyển dụng. Nếu bạn là nhà cung cấp nguyên liệu, hãy liên hệ và gửi cho chúng tôi một tờ COA mẫu cùng bảng quy cách của bạn. Chúng tôi sẽ đọc đúng theo cách vừa kể.