Private label và OEM: khác nhau ở đâu

Private label (nhãn riêng, sản phẩm mang thương hiệu của nhà bán lẻ hoặc nhà nhập khẩu) và OEM (original equipment manufacturer, sản xuất theo đặt hàng với công thức hoặc yêu cầu của bên đặt) khác nhau ở một câu hỏi: ai sở hữu công thức và ai sở hữu thương hiệu. Ở private label, người mua sở hữu thương hiệu, còn công thức thường là của nhà cung cấp. Ở OEM, người mua mang cả yêu cầu sản phẩm lẫn thương hiệu, nhà cung cấp lo phần sản xuất. Bài này giải thích hai mô hình bằng lời thường, và nói rõ Color of Vietnam có thể làm việc theo cách nào.

Ba cách một sản phẩm đến kệ

Trong ngành thực phẩm đóng gói, một gói snack có thể đến kệ theo ba đường:

• Hàng mang nhãn của chủ thương hiệu (branded): công thức, bao bì, thương hiệu đều của một bên. Bốn nhãn của chúng tôi đi đường này.
• Private label: nhà bán lẻ hoặc nhà nhập khẩu muốn có sản phẩm mang tên của họ. Họ chọn từ những gì nhà cung cấp đã có hoặc đã phát triển, rồi đổi bao bì sang thương hiệu của họ.
• OEM: bên đặt hàng đến với một yêu cầu cụ thể, đôi khi là công thức riêng, và cần một nơi làm ra đúng như vậy.

Ranh giới giữa private label và OEM trong thực tế không cứng. Nhiều dự án bắt đầu là private label, rồi bên mua yêu cầu chỉnh công thức, và dần trở thành OEM. Nên cách hỏi tốt hơn là hỏi từng quyền sở hữu một.

Ai sở hữu gì

Trước khi bàn giá, chúng tôi xếp bốn thứ lên bàn và hỏi mỗi thứ thuộc về ai:

• Công thức: ai giữ tỷ lệ nguyên liệu và quy trình. Ở private label thường là nhà cung cấp, ở OEM thường là bên đặt.
• Thương hiệu và bao bì: tên, thiết kế, câu chữ trên gói. Ở cả hai mô hình, thứ này thuộc bên mua, và bên mua chịu trách nhiệm về những gì in trên đó theo luật của thị trường họ bán.
• Chứng nhận và hồ sơ nhà máy: ISO 22000, Halal, đăng ký FDA thuộc về nơi sản xuất. Bên mua được dùng bản sao để nộp cho cơ quan hoặc khách của họ, nhưng không phải người sở hữu.
• Dữ liệu thử nghiệm: kết quả hạn dùng, kiểm nghiệm. Cần thỏa thuận rõ ai trả tiền và ai được dùng.

Viết bốn dòng này ra giấy ngay từ đầu tránh được phần lớn tranh cãi về sau, nhất là khi sản phẩm bán tốt và cả hai bên bắt đầu muốn nhiều hơn.

Color of Vietnam làm việc theo cách nào

Chúng tôi là chủ thương hiệu, không phải nhà máy. Sản phẩm được làm tại hệ thống nhà máy đối tác ở khu công nghiệp Thạch Thất – Quốc Oai, Hà Nội, theo công thức và tiêu chuẩn của chúng tôi. Vị trí này cho phép ba cách hợp tác:

• Nhập khẩu hoặc phân phối bốn nhãn của chúng tôi như hiện có. Đây là đường chính, và là thứ chúng tôi đang chuẩn bị cho xuất khẩu.
• Private label dựa trên công thức chúng tôi đã có, ví dụ một thanh hạt điều hay một loại bánh gạo, đóng dưới nhãn của người mua. Công thức vẫn của chúng tôi, bao bì của người mua.
• Phát triển theo yêu cầu riêng, khi người mua có ý tưởng hoặc bản mô tả cụ thể. Chúng tôi làm phần định hướng công thức, thử nhỏ và điều phối với hệ thống nhà máy đối tác.

Điều chúng tôi không hứa: nhận mọi yêu cầu. Một sản phẩm cần dây chuyền mà đối tác của chúng tôi không có, hoặc cần nguyên liệu ngoài những thứ chúng tôi hiểu rõ, chúng tôi sẽ nói không sớm, thay vì nhận rồi làm dở.

Một câu hỏi gần đây về thanh hạt

Một nhà nhập khẩu hỏi liệu thanh hạt điều của Natural & Healthy có thể đóng dưới nhãn của họ, với vị ngọt nhẹ hơn cho khẩu vị nơi họ bán. Đây là tình huống nằm đúng giữa private label và OEM.

Chúng tôi trả lời bằng bốn câu hỏi trước khi nói về giá: công thức sau khi chỉnh thuộc về ai, bao bì ai thiết kế và ai chịu trách nhiệm nội dung, chứng nhận của nhà máy đối tác được dùng thế nào trong hồ sơ của họ, và số lượng đặt tối thiểu có phù hợp với một lượt chạy máy không. Sau khi hai bên đồng ý về bốn điểm này mới đến mẫu thử nhỏ với lượng đường giảm, rồi mới đến báo giá. Thứ tự này chậm hơn vài ngày ở đầu, nhưng tránh việc phải bàn lại từ đầu khi đã có mẫu trên tay.

Điều người mua nên hỏi bất kỳ nhà cung cấp nào

Dù chọn mô hình nào, người mua nên hỏi rõ: ai giữ công thức nếu hợp tác dừng, nhà cung cấp có được bán sản phẩm tương tự cho bên khác không, chứng nhận nào có hiệu lực đến khi nào, và khi công thức đổi thì ai được biết trước. Nhà cung cấp trả lời thẳng những câu này thường cũng là nhà cung cấp giao đúng hàng.

Nếu bạn là nhà nhập khẩu hay nhà phân phối đang cân nhắc private label hoặc muốn phát triển sản phẩm riêng với nguyên liệu Việt Nam, hãy liên hệ với chúng tôi qua trang Liên hệ và kể về ý tưởng. Chúng tôi sẽ trả lời bằng bốn câu hỏi ở trên.